müzik öğretimi müfredatı

MÜZİK ÖĞRETİMİ MÜFREDATI

Müzik Eğitimi

Giriş

Müzik eğitiminde, üç genel yaklaşım vardır:

1 Kültürel değerlerin ve uygulamaların çocuklara/aday öğretmenlere aktarılması.
Öğretmen, genel olarak, bu geleneklerin koruyucusu konumunda yer alır ve yol
göstereci rol üstlenir.

2 Öğretmen, çocukları birer kaşif gibi görür ve yardımcı/danışman/yüreklendirici/
yönlendirici davranır.

3 Müzik, çocuğun toplumsal/kültürel ortamı ile doğrudan ilişkili olmalıdır.

Uygulamada ise, müzik eğitimcilerinin çoğu, içerik ve bağlama göre farklı yönlerin öne çıktığı, bu üç yaklaşımın karışımına dayanan bir konumu benimserler.

Müzik eğitiminde dengeli bir yaklaşım, aşağıdaki amaçları göz önünde bulundurur:

Amaçlar

1 duygu ve düşünceleri sesle ifade etmek için beceri ve kavramlar geliştirmek,
2 sözcüklerle ifade edilemeyen deneyimlere karşı anlayış geliştirmek,
3 genelde, sese karşı duyarlık geliştirmek,
4 iş birliği, uzlaşma, tartışma ve önderlik gibi toplumsal beceriler edinmek,
5 dil gelişimi, psiko- motor beceriler ve konsantrasyon yetisi sağlamak içi müfredatı
desteklemek.

Bu amaçlar ve müzik eğitimine yönelik üçlü yaklaşım, bir çalışma yöntemine işaret eder. Bu yöntem de, üç müzikal etkinlik olan

Dinleme
Seslendirme
Besteleme' ye

sesle, etkin olarak katılma yoluyla başarılır.

Okullardaki müzik öğretiminin, çocukların yaşlarına bakmaksızın, ortak bir yaklaşımı vardır. İçerik değişir, bestelemede, anlayış düzeyi ve esin kaynağı, seslendirmede, dağarcık, dinlemede, sessel algının derinliği. Öğretmenler, kendi aldıkları müzik eğitiminin kuvvetli yönlerini kendi meslek hayatlarına taşırlar.

Konu yeterlikleri

Müzik öğretmeni, aşağıdaki konularda yeterli olmalıdır:

• müziğin içerik ve rolünü tanımlayabilmek

• nota yazmanın işlevini anlamak ve etkin öğretim için plan hazırlayabilmek

• müziksel öğelerin kullanımına ilişkin beceriler geliştirmek için ödevler vermek ve hayal gücünü yansıtan cevapları cesaretlendirmek

• Orff ve Kodaly gibi bilinen müzik metodlarını anlamak ve doğru şekilde yararlanabilmek

• sessel algıyı geliştirmek için dinleme programları hazırlayabilmek

• çocukların yaşına uygun dağarcık hazırlayabilmek

• üç temel etkinlik olan dinleme, seslendirme ve beste yapmayı bütünleştirebilmek

• doğaçlamanın doğasını ve değerini anlamak, seslendirme ve beste yapma
çalışmaları

• geliştirmede, bunun değerini bilmek

• müziğin tarihsel gelişimini bilmek ve çocuklara uygun müzik seçebilmek için müzikal dağarcığı yeterince tanımak

• popüler türü anlamak ve kullanmak

• batı türü olmayan müzikleri anlamak ve kullanmak

• müziğin Türkiye'deki geçmişini bilmek ve müzik eğitiminde farklı stilleri kullanabilmek

• dinleme, seslendirme ve beste yapmada gelişmeyi planlamak

• müzikal temaları ve öğeleri, planlama aşamasının temeli olarak kullanmak

• öz-değerlendirme ve çocukların değerlendirilmesi için etkin yöntemler geliştirebilmek

• kendi müzik becerilerini geliştirmek ve bunları güvenle kullanabilmek

Dersin ana hatları - içerik

İlk okul

Bu ders, üç yarı yıla göre planlanmıştır ve konu bilgisiyle öğretim metodolojisini bütünleştirmeyi amaçlamaktadır.

Müzik 1

• Eğitimde müzik - niçin ? ne ?
• Dinleme, seslendirme ve beste yapmada temel becerileri geliştirmek
• Nota - amaç + doğası
• Çalgı ve ses eğitimi
• Toplu çalışma
• Öğrencilerin, hayal gücünü yansıtan cevaplar vermelerine yardımcı olma

Müzik 2

• Müzik öğelerini tanıma
• Dinleme, seslendirme ve bestelemede daha çok gelişim
• Müziğin tarihsel gelişimine giriş
• Diğer kültürlerdeki müzikal yapılara giriş
• Kişisel becerilerde daha çok gelişim - alet/ses/nota
• Konu/temalarla müzik

Müzik 3

• Müziğin eğitim programındaki diğer konularla ilişkisi
• Müzik eğitiminde popüler üslupları kullanmak
• Değerlendirme
• Müzik öğretiminde sınıf yönetimi
• Çocukların şarkı söylemesi - gelişimin planlanması
• Kişisel müzik becerilerinde gelişimin sürdürülmesi
• Dinleme, seslendirme ve beste yapmada gelişimin sürdürülmesi

Orta okul

Bu düzeyde, konu bilgisi, belirli müzik üniteleri yoluyla kazandırılacaktır. Müzik eğitiminin içeriği, iki yarı yıla bölüştürülmüştür.

Müzik 1

• Rolü tanımlamak
• Beste için yapılar araştırmak
• Nota yazmayı ilerletmek
• Sessel algıyı geliştirmek
• Yapılandırılmış dinleme yaklaşımları
• Doğaçlama teknikleri
• Tarihsel gelişim

Müzik 2

• Kodaly ve Orff metodlarının kullanımı
• Orta okul düzeyinde şarkı dağarcığı
• Popüler türlerin kullanımı
• Batı müziğinin dışındaki türlerin kullanımı
• Gelişimin planlanması
• Müzik temalarını ve öğelerini kullanma
• Değerlendirme

Öğretme öğrenme stratejileri
Öğretme-öğrenme stratejileri aşağıdaki temellere dayanmaktadır:

• konferanslar
• seminerler
• workshoplar
• bireysel çalışma etkinlikleri (öğretmenin desteğiyle)

Bu dört yöntem çerçevesinde, aşağıdaki çalışma yöntemleri kullanılacaktır:

• bireysel, küçük gruplar halinde ve sınıfça çalışma
• beste yapma
• dinleme
• ezberden ve notadan şarkı söyleme
• beceri ve kavramları güçlendirmek için müzikal oyunlar
• tartışma
• öğretmenin ve aday öğretmenin yönlendirdiği etkinlikler
• uygulamalı ve kuramsal çalışmaları bütünleştirme

• kaset, video ve görsel araçlar
• bilgisayar destekli öğrenme
• yönlendirilmiş okuma
• konserlere gitmek
• öğrencilere dağıtılan ders malzemeleri (bilgi sağlayan)
• konferanslar
• seminerler
• workshoplar
• çalışma kağıtları (etkileşim sağlayan)
• gösteri
• ödevler
• çocukların ve diğer aday öğretmenlerin gözlenmesi
• çocuklarla uygulamalı çalışmalar

Sınav yöntemleri

Eğitim alanında müzik, deneyim,süreç ve etkinliklerle ilgilenir. Bunlar, pratik beceriler kazanmayı, bilgi edinmeyi ve kişisel değer, düşünce ve duyguları ifade etmeyi gerektirir. Bu durum da, pek çok değerlendirme yöntemini kullanmamızı gerekli kılar.

Değerlendirme yapmanın nedenleri, değerlendirme şeklinin belirlenmesine yardımcı olur. Dört temel neden vardır:
• hedeflere ulaşmadaki başarıyı ölçmek
• gelişme ve sürekliliğe yardımcı olmak
• karar mercilerine bilgi sağlamak (öğretmenler, yöneticiler, rehber öğretmenler)
• kamu güvenini sağlama

Müzik eğitimi için dört tür değerlendirme şekli tanımlanmıştır:

Gözlem: gözlemek, konuşmak, dinlemek, sözcüklere dayanmayan ipuçları ve işaretleri vermek ve almak.

Kontrol listesi: soru/cevap yöntemi. Bunlar, kaynaklardan yararlanma, beceri geliştirme, nitelikler ya da kavramlarla ilgili olabilir.

Testler: özellikle mantıksal sırası olan uygulamalı beceriler için uygundur.

Öz-değerlendirme: düşünceye dayalı bir çalışma yaklaşımı geliştirmek için yararlıdır.

ÜNİTELERE GİRİŞ

Önemli: Çalışma programlarını, üniteleri veya ekleri
incelemeden önce, lütfen şu açıklayıcı notları okuyun.

Bu kitapta on bir ünite yer almaktadır. Ünitelerden on tanesi bölümlere ayrılmıştır (toplam 32 bölüm). Bölümler de etkinliklere ayrılmıştır. Bazı bölümlerde, etkinliklerin sayısı yediyi bulmaktadır. Yaklaşık olarak 200 etkinlik bulunmaktadır. Ayrıca, genel ilgi alanı olan konu ve sorunlarla ilgili bilgi ve önerilerin yer aldığı ekler de vardır.

Bu kitaptan en iyi şekilde yararlanmak için, kitabı baştan sona bilmeniz gerekir. Bu, önerilen çalışma programlarını hafta hafta izlemenizi sağlamakla kalmayacak, genel yapıyı da görmenize olanak sağlayacaktır. Daha da önemlisi, uygun zamanlarda sınıfınızın değişen gereksinimlerine cevap verecek, programlanmamış etkinlikleri kullanmanızı mümkün kılacaktır.

Ünitelerin içeriği

Üniteler, üniversite öğretim elemanları ve aday öğretmenlerin birlikte kullanabileceği şekilde tasarımlanmıştır. Fakat temel amaç, sınıflarda iyi müzik eğitimi vermektir. Bu nedenle, bütün etkinlikler sınıfta çalışmaya uygundur.

Üniteler, müzik eğitimindeki belli başlı sorunlar ve konularla ilgili başlıklara sahiptir. Ünitelerden üç tanesi, kuram ve müzik eğitiminin idari yönüyle ilgilidir:

Ünite 1 Müzik Eğitimi
Ünite 8 Değerlendirme
Ünite 11 Müfredatı Destekleme: ders planı ve sınıf yönetimi

Her ne kadar bu üç ünite, sınıftaki uygulamalı çalışmalarla yönelik değilse de öğrencilere ödevler ve etkinlikler sunulabilecek şekilde düzenlenmiştir. Bu üniteler, sorunların tartışılması ile kuram ve uygulama arasında ilişki kurulmasını teşvik etmektedir.

Diğer sekiz ünite, müziğin üç disiplini olan beste yapma, seslendirme ve dinleme ile ilgili, uygulamalı bir alt yapı üzerine inşa edilmiştir. Üniteler, belli bir konu üzerinde yoğunlaşıyorsa da (örneğin, nota yazma, müzikal öğeler, tarihsel gelişim), her birinde, değişik alanlara ait etkinlikler de bulacaksınız. Bu durum, müzik ve müzik eğitiminin doğasını yansıtmaktadır. Beste yapmayı, seslendirme ve dinlemeden kesin sınırlarla ayırmak çoğunlukla mümkün değildir. İşte, iki etkileşim örneği:

Ünite 2 Bölüm 3 Etkinlik 3 Öğrenciler tiz/orta/pes perdelerdeki sesleri, önce, dinlerler, sonra, karşılık verirler. Gelişme etkinliğinde, tiz/orta/pes perdelerdeki sesleri kullanarak, beste yaparlar. Beste yaparken, kuşkusuz dinlemeleri de gerekir. Son olarak da, tiz/orta/pes perdelerdeki sesleri içeren kendi bestelerini seslendirirler.

Ünite 1 Bölüm 1 Etkinlik 3 Öğrenciler, bir ritm kümesi seslendirirler. Doğru seslendirilip seslendirilmediğini anlamaları için dikkatle dinlemeleri gerekir. Daha sonra, farklı sesleri seçerler (bestelerler).

Kaynaklar

Müzik eğitimi sesle ilgilenir. Müzik eğitiminde besteci, seslendirici ve dinleyici olarak, idealde, geniş ve ilginç bir yelpazeye yayılan seslerle çalışmak isteriz. Projenin bir amacı da eğitim kurumlarında daha çok aletin bulunmasını sağlamaktır. Bunlar, gelecekte, okullarda da bulunabilir türden sınıf aletleridir. Ancak, günümüzde, sınıflarda, sınırlı ses olanaklarına sahibiz.

Ses perdesi üzerinde çalışmalar yapmak için herkes kendi sesiyle çalışabilir ya da ses kayıt cihazları kullanılabilir. Ritm için, vücut seslerini kullanmak olasıdır: el çırpma, parmak şıklatma, ayak vurma, dize vurma.

Ünitelerdeki etkinliklerin büyük bölümü, yukarıda tanımlanan sınırlı kaynaklarla uygulanabilecek şekilde hazırlanmıştır. Başka ses olanaklarına sahip oldukça, onları da çalışmalarınıza katabilirsiniz. Ekte, ilk ve orta öğretim müzik eğitimi için uygun olan aletlerin listesi yer almaktadır.

Ders planı

Üniteler, birer ders planı değildir. Bunlar, ders planları için, alt yapı malzemeleridir, öğretmen yetiştirmek için bir kaynak, bir fikir bankası durumundadır. Bir ders planı, sadece, sınıfın sorumluluğunu alan öğretim elemanı veya öğretmen tarafından hazırlanabilir. Ancak bu kişi, öğrencilerin, daha önce hangi bilgileri edindiğini, sınıfın anlama düzeyini, sınıf büyüklüğünün gerektirdiklerini, kaynakları, zaman sınırlamalarını ve sınıfa özel gereksinimleri çok iyi bilmelidir.

Sekiz 'uygulama' ünitesindeki etkinlikler, çocuklar için iyi müzik eğitimi sağlayan çalışma modelleri üzerine kurulmuştur. Bu düzeyde, konsantrasyon amaçlıdır. Aday öğretmenin, okullarda kullanabileceği etkinlikleri, önce kendisinin denemesi gerekir. Aynı ya da benzer etkinliklere, tekrar tekrar dönüp, o etkinliğe yeni anlayışlar ve artan beceriler katmak, müzik eğitiminin doğasında vardır. Bu dönüşümlü eğitim modelinin bir örneği, müzisyenlerin temel becerilerinden biri olan, kesintisiz bir vuruşu hissetmek ve sürdürebilmektir. Bu konuda, Ünite 7 Bölüm 1' de bazı etkinlikler bulunmaktadır. Bunlar, küçük çocuklarla yapılacak basit etkinliklerdir. Fakat, kesintisiz bir vuruşu sürdürebilmek, temel bir beceri olsa da kesinlikle kolay değildir. Müzik öğretmeni her yaştaki çocuklarda ve yetişkinlerde (aday öğretmen), bu konuya geri dönme gereksinimini duyacaktır.

Çalışma programları

Üniteler, ilk ve orta öğretim düzeyinde, müzik eğitimi için, kapsamlı bir öğretmen yetiştirme programı hazırlanabilmesi amacıyla tasarımlanmıştır. Çeşitli etkinliklerin hangi sıralamayı izlemesi gerekeceği konusunda, önerilerde bulunduk.

İlk öğretim için, üç yarı yıl sürecek ve her yarı yılda, on iki öğretim haftası bulunacak bir ders kümesi öneriyoruz (ilk öğretim müziği 1, 2 ve 3). Her bölüm, iki ders saati içermelidir. Bu program, eğitimi, yalnızca müzik eğitimi ve öğretim metodu olarak ayırmamaktadır. Aday öğretmenlerin gelişen becerilerini (şarkı söyleme, blok flüt, kuram, müzik tarihi), müzik eğitiminin etkinlikleri ve metotlarıyla da bütünleştirmektedir. Biri, diğerini destekler.

Orta öğretim için her yarı yılda, on iki öğretim haftasının bulunacağı, iki yarı yıllık bir program öneriyoruz (orta öğretim müziği 1 ve 2). Haftada, üç ders saati bulunmalıdır. Orta öğretim düzeyinde, aday öğretmenlerin kişisel müzikal becerilerinin (ses, klavye,tarih) gelişmiş olduğu var sayılmaktadır.

Çalışma programlarındaki etkinlikler, uzunluk açısından, farklılıklar gösterir. Bazıları sadece bir kaç dakika sürebilir (bir ritm oyunu), diğerleri bir ders süresinin çoğunu kapsayabilir ya da sonraki ders saatine sarkabilir (bir kompozisyon projesi). Etkinliklerin öğretimi için gerekli olan süre, öğretim yapılan sınıfın büyüklüğü, öğrencilerin deneyim ve gereksinimlerine göre değişir (Ünite 3 Bölüm 1 Etkinlik 2 'de, öğrenci sayısına bağlı olarak, gereksinim duyulan zaman artabilir).

Her öğretim diliminde (ilk öğretim ve orta öğretim) çalışma programında yer alan iki, üç ya da dört etkinlik göreceksiniz. Bunları, gruba uygun olacak şekilde ders planının içine yerleştirmelisiniz.

Esneklik

Her hangi bir nedenle, programın tümünü benimsemeyebilirsiniz. Bu durumda, herhangi bir üniteyi/bölümü/etkinliği, derslerinizin içinde kullanmak isteyebilirsiniz. Bir başka olasılık da koşullarınıza göre, etkinlikleri farklı bir sırayla uygulamanızdır. Bu seçeneklerin her ikisi de olasıdır, belki de kitabın tümünü benimseyebilmeniz için bir geçiş aşamasıdır. Bu sürece yardımcı olması amacıyla, boş bir çalışma programı sunulmaktadır. Bu boş kopyanın bir fotokopisini çıkarmanızı öneririz.

Ekler

Ekler, önemli bilgiler içermektedir. Ana ünitelerin birkaç tanesi ile ilgili olan bilgileri, burada bulacaksınız. Amacımız bu eklerin belli etkinlikler için malzeme sağlaması değildir. Bunlar, üniteleri, uygun yer ve zamanlarda desteklemelidir. Örnekler, eklerin amacını açıklığa kavuşturacaktır.

Ek: Sergileme. 'Zaman çizgisi' düşüncesi, Ünite 10' daki tarihsel gelişme
üzerinde çalışırken 'sergileme düşüncesi' olarak öğretilebilir.

Ek: Orff. Orff metodunun geçmişi ile ilgili bilgi, aday öğretmenler pedal sesler
ve pentatonik dizi üzerindeki çalışmalarını tamamladıktan sonra verilebilir (Ünite 3).

Ek: Şarkı söyleme. Ünitelerin çoğu, müzikal bir özelliğe dikkat çekmek için şarkıların kullanılmasını önermektedir. Şarkılar bir öğretim metodu olarak kullanıldığında, ekte yer alan şarkı söyleme ile ilgili kılavuza başvurulmalıdır.

Sonuç

Bu kitabı, öğretmen yetiştirmede yararlı bulacağınızı, aday öğretmenlerin de okullardaki çalışmalarında kitaptan yeterince yararlanabileceklerini umuyoruz.

KIRIKKALE EGITIMCILER FORUMU